Η ελληνική αλιεία στο στόχαστρο: ώρα να υπερασπιστούμε τους ανθρώπους της θάλασσας
του Νίκου Σπανού,Ναυάρχου Λ.Σ. (ε.α.) – Πρώην Διευθυντή Λιμενικής Αστυνομίας & Ελέγχου Αλιείας Διεθνούς Πραγματογνώμονα Επιστημών Ναυτιλίας
Η ελληνική αλιεία βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με μια σιωπηρή αλλά βαθιά κρίση. Οι αλιείς μας, άνθρωποι που καθημερινά δίνουν μάχη με τα στοιχεία της φύσης για να ζήσουν με αξιοπρέπεια, βλέπουν τις θάλασσές μας να μετατρέπονται σε πεδίο άνισης μεταχείρισης, αθέμιτου ανταγωνισμού και θεσμικής αδράνειας. Ενώ οι γείτονες εκμεταλλεύονται τα θαλάσσια αποθέματα χωρίς περιορισμούς, οι Έλληνες επαγγελματίες δεσμεύονται από υπερβολικές και συχνά ανεφάρμοστες οδηγίες που τους αποκόπτουν από το ίδιο τους το επάγγελμα.
Πρόκειται για μια πολιτική και επιχειρησιακή αντίφαση που προκαλεί όχι μόνο έντονη ανησυχία, αλλά και οικονομική ζημία στους ανθρώπους που επί δεκαετίες αποτελούν ζωντανό κύτταρο της θαλάσσιας οικονομίας. Η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, που αποτελεί αδιαπραγμάτευτο στόχο, δεν μπορεί και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για την απαξίωση της ελληνικής αλιευτικής παραγωγής ή για τον αποκλεισμό των Ελλήνων ψαράδων από τα ίδια τους τα χωρικά ύδατα.
Η προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων οφείλει να συμβαδίζει με την προστασία της θαλάσσιας κυριαρχίας και της παραγωγικής δραστηριότητας. Δεν είναι δυνατόν να παρακολουθούμε αμέτοχοι τη συρρίκνωση του ελληνικού στόλου και την εγκατάλειψη παραδοσιακών λιμανιών, ενώ την ίδια στιγμή παραβιάζονται τα όρια αλιείας από ξένα σκάφη, συχνά με αδιαφορία των αρμόδιων οργάνων ή ελλιπή επιχειρησιακή αντίδραση.
Η Ελλάδα διαθέτει ικανότατους επαγγελματίες, ισχυρούς θεσμούς και υψηλού επιπέδου επιστημονική γνώση για να χαράξει δίκαιες και βιώσιμες πολιτικές. Πολιτικές που θα συνδυάζουν περιβαλλοντική ευθύνη, κοινωνική δικαιοσύνη και εθνική αξιοπρέπεια. Αυτό όμως απαιτεί όραμα, πολιτική βούληση και επιχειρησιακή αποφασιστικότητα. Δεν αρκούν πια τα λόγια περί «πράσινης μετάβασης» ή τα ευχολόγια περί βιωσιμότητας. Χρειάζονται πράξεις, σαφή στρατηγική και επαναπροσδιορισμός προτεραιοτήτων σε εθνικό επίπεδο.
Η αλιεία δεν είναι εμπόδιο στη βιωσιμότητα· είναι μέρος της λύσης. Οι Έλληνες αλιείς είναι φορείς γνώσης, παράδοσης και εμπειρίας αιώνων. Μπορούν και πρέπει να αποτελέσουν συμμάχους του κράτους στη διατήρηση των θαλάσσιων πόρων και όχι θύματα μιας πολιτικής που τους αντιμετωπίζει με καχυποψία.
Η επιχειρησιακή υποστήριξη των αλιέων μέσω σύγχρονων μέσων επιτήρησης, δικτύου συντονισμού με τις Λιμενικές Αρχές, καθώς και η ενίσχυση της διατομεακής συνεργασίας (Αλιεία – Περιβάλλον – Άμυνα – Οικονομία) είναι προϋποθέσεις για τη διασφάλιση μιας δίκαιης και αποτελεσματικής θαλάσσιας διακυβέρνησης.
Η αδράνεια απέναντι στην αδικία που βιώνουν οι Έλληνες αλιείς δεν είναι απλώς θεσμική παράλειψη — είναι παραχώρηση εθνικής κυριαρχίας. Και αυτό δεν πρέπει να το ανεχθεί καμία κυβέρνηση, κανένας θεσμός και κανένας πολίτης που αγαπά τη θάλασσα και την πατρίδα του.
Η Ελλάδα οφείλει να σταθεί δίπλα στους ανθρώπους της θάλασσας με συνέπεια, σοβαρότητα και πράξεις. Γιατί η αλιεία δεν είναι απλώς ένα επάγγελμα· είναι κομμάτι της ταυτότητάς μας, της ιστορίας μας και της ίδιας της εθνικής μας ύπαρξης.
